Spław wiślany w drugiej połowie XVIII wieku (do 1772 roku). Część 1 : Charakterystyka spławu wiślanego
Szymon Kazusek · Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach · 2022
Not cached yet. This record was fetched live for this request and is stored after the lookup. Reopening the page should serve the cached copy.
Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach · OpenAlex · other · 2022
Abstract
Przedmiotem prezentowanych badań jest spław wiślany w drugiej połowie XVIII w. (do 1772 r.). Uzupełnieniem niniejszej charakterystyki jest opublikowana już część druga monografii (cz. 2: Statystyka spławu wiślanego, Kielce 2016). O nierozerwalności tych publikacji świadczą liczne w opracowaniu odwołania do zestawień tabelarycznych, ułożonych w aneksach części drugiej, a także szczegółowe zestawienia, dla interpretacji których nie ma miejsca w części pierwszej. W dwuczęściowej monografii w sposób szczególny przybliżony został spław w latach 1764-1766. Pomijany w opracowaniu rozwój handlu wiślanego po 1772 r. odbywał się już w innych realiach politycznych i ekonomicznych.
Po podpisaniu traktatu rozbiorowego Polski, a następnie traktatów handlowych z jej zaborcami zaistniała zupełnie nowa sytuacja dla rozwoju handlu wewnętrznego, a także zagranicznego, funkcjonującego w pewnym stopniu dzięki wodnym szlakom komunikacyjnym. Część monograficzna książki składa się z pięciu rozdziałów. W pierwszym z nich omówione zostały warunki naturalne spławu. W szczególności zaprezentowano rzeki spławne w ujęciu historycznym i kartograficznym, omówiono stany wody i przepływy rzek spławnych, a także warunki pogodowe (opady, temperatura, wiatr) na przestrzeni sezonów żeglugowych.
W drugim rozdziale przedstawione zostały polityczne i prawne aspekty spławu wiślanego, w tym przede wszystkim sytuacja wewnętrzna w kraju i wpływ na nią oraz na handel spławny krajów ościennych, stanowisko sejmikującej szlachty wobec spławu na Wiśle i jej dopływach oraz ustawodawstwo sejmu polskiego w tym zakresie, a także udział podskarbiego koronnego, Komisji Skarbu Koronnego, Komisji Skarbu Nadwornego oraz króla w tworzeniu warunków do handlu spławnego. Trzeci rozdział poświęcono przedstawieniu organizacji spławu wiślanego i związanych z nim rozlicznych kosztów. W kolejnym rozdziale przedstawiono strukturę towarów stanowiących przedmiot spławu.
W ostatnim rozdziale omówiono uczestników handlu spławnego, poczynając od monarchy i jego dworu, przez szlachtę i magnaterię, mieszczaństwo, duchowieństwo, liczne zgromadzenia zakonne, Żydów, ludność wiejską, a na udziale kobiet kończąc. Opublikowana w 2016 r. część druga książki składa się z szesnastu aneksów zawierających od kilku do kilkunastu szczegółowych zestawień tabelarycznych, przedstawiających statystykę spławu wiślanego.
Open the resolved locator · 10.25951/4875
Metadata licence: OpenAlex metadata (CC0)